Cùng với quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng hiện nay, hàng loạt các loại hình doanh nghiệp đã ra đời. Nhưng trong số đó, phổ biến nhất nhất hiện nay có lẽ là hình thức kinh doanh hộ cá thể. Tuy nhiên, để có thể thành lập một hộ kinh doanh hợp pháp, cá nhân hay tập thể có ý định kinh doanh cần nắm được một số quy định mới nhất về hộ kinh doanh cá thể mới nhất năm 2022.
Khái niệm hộ kinh doanh cá thể
Hộ kinh doanh cá thể là hình thức kinh doanh do một cá nhân hay các thành viên hộ gia đình gia đình của cá nhân đó cùng đăng ký thành lập và chủ hộ kinh doanh phải chịu trách nhiệm với tất cả các hoạt động của hộ bằng toàn bộ tài sản của mình.
Theo điều 49, khoản 1, nghị định số 43/2010, hộ kinh doanh được định nghĩa chính xác như sau: “Hộ kinh doanh do một cá nhân là công dân Việt Nam hoặc một nhóm người hoặc một hộ gia đình làm chủ, chỉ được kinh doanh tại một địa điểm, sử dụng không quá mười lao động, không có con dâu và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với hoạt động kinh doanh”
Đặc điểm của hộ kinh doanh cá thể
Hộ kinh doanh cá thể là một trong số các hình thức doanh nghiệp dễ nhận diện nhất trong tất cả các hình thức tổ chức doanh nghiệp hiện nay. Trước khi biết một số quy định mới nhất về hộ kinh doanh cá thể, sau đây là một số đặc điểm của hộ kinh doanh cá thể:
Hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân
Vì được thành lập và đứng tên bởi một cá nhân duy nhất và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của cá nhân đó với các hoạt động kinh doanh của hộ kinh doanh. Nên theo quy định pháp luật về hộ kinh doanh cá thể thì hộ kinh doanh không phải pháp nhân và cũng không có tư cách pháp nhân.
Trường hợp, hộ kinh doanh do gia đình làm chủ và được góp vốn thành lập bởi tất cả các thành viên trong một gia đình thì cũng không thể gọi là pháp nhân. Mà không phải là pháp nhân thì hộ kinh doanh cũng không có tư cách pháp nhân theo quy định của pháp luật.
Hộ kinh doanh là hình thức tổ chức kinh doanh với quy mô rất nhỏ
Nói hộ kinh doanh có quy mô nhỏ trước hết nằm ở số người chịu trách nhiệm pháp lý cho hộ. Thứ hai là quy mô tổ chức gói gọn trong một gia đình và giới hạn lao động tối đa chỉ 9 người cho một hoạt động kinh doanh.
Chủ hộ kinh doanh chịu trách nhiệm vô hạn với hộ kinh doanh
Dù là hình thức kinh doanh do một cá nhân thành lập và làm chủ hay các thành viên trong một gia đình cùng nhau góp vốn thành lập. Người đứng tên trên giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hộ cá thể và chịu toàn bộ trách nhiệm với hộ vẫn chỉ là một cá nhân _ chủ hộ kinh doanh.
Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp khi xét đến trách nhiệm tài sản của chủ hộ kinh doanh, cần chú ý phân tích bản chất của hộ kinh doanh do các thành viên trong gia đình cùng nhau thành lập. Theo quy định của bộ luật dân sự năm 2005, hộ gia đình cũng phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản chung của hộ.
Nếu hộ kinh doanh do một người đứng tên nhưng do một nhóm người làm chủ và cùng nhau thành lập, không có tư cách pháp nhân thì cần xem xét trách nhiệm tài sản chung cho một nhóm người và cùng nhau chịu trách nhiệm vô hạn trước pháp luật.
Các hoạt động kinh doanh của hộ mang tính nghề nghiệp thường xuyên
Các hoạt động của hộ kinh doanh thường là những hình thức kinh doanh mang tính phổ biến, thường xuyên, các nghề nghiệp với mức thu nhập thấp, các chuyến kinh doanh lưu động, buôn chuyến kinh doanh, nông, lâm, ngư nghiệp, bán hàng rong, quà vặt, buôn muối…
Hộ kinh doanh không phải doanh nghiệp
Khoản 10 Điều 4 Luật doanh nghiệp 2020 quy định: “Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được thành lập hoặc đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh”. Vì vậy, hộ kinh doanh không được có các điều kiện trên.
Điểm giống và khác nhau của hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp tư nhân
Hiện nay ở Việt Nam có nhiều hình thức tổ chức kinh doanh và mỗi hình thức sẽ tồn tại những điểm giống và khác nhau cơ bản. Trong đó, hình thức tổ chức doanh nghiệp tư nhân và hộ kinh doanh cá thể thường được đặt lên bàn cân để so sánh.
Điểm giống của hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp tư nhân
Hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp tư nhân có nhiều điểm tương đồng. Trong đó có thể kể đến như:
- Họ không có tư cách pháp nhân.
- Đều phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của chủ doanh nghiệp hoặc chủ hộ kinh doanh đối với các hoạt động kinh doanh của hộ hay doanh nghiệp tư nhân.
- Mỗi cá nhân chỉ được làm chủ một hộ kinh doanh hoặc một doanh nghiệp tư nhân. Không được đồng thời đứng tên làm đại diện cho cả hai.
Điểm khác của hộ kinh doanh cá thể và doanh nghiệp tư nhân
Ngoài những điểm giống nhau, hộ kinh doanh cho một cá thể và doanh nghiệp tư nhân, các công ty hợp danh cũng có một số điểm khác nhau. Có thể kể đến như:
Về chủ thể thành lập
Hộ kinh doanh do một cá nhân hay các thành viên/ hộ gia đình trong đó có công dân Việt Nam từ đủ 18 tuổi, có đầy đủ năng lực chịu trách nhiệm chịu trách nhiệm pháp lý trước pháp luật
Doanh nghiệp tư nhân do một cá nhân là công dân Việt Nam hoặc có thể là người nước ngoài từ đủ 18 tuổi, có đầy đủ năng lực chịu trách nhiệm hành vi dân sự làm chủ.
Về cơ cấu tổ chức
Hộ kinh doanh không quy định cơ cấu tổ chức rõ ràng
Doanh nghiệp tư nhân chủ doanh nghiệp có quyền quyết định tất cả các vấn đề liên quan đến cơ cấu, tổ chức, việc sử dụng các khoản tiền kinh doanh trong và sau khi nộp thuế và hoàn thành các nghĩa vụ doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.
Về thủ tục đăng ký thành lập, giải thể hoạt động hay phá sản
Hộ kinh doanh thủ tục đăng ký thành lập cũng như giải thể, phá sản khá đơn giản:
- Đăng ký tại Cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc Uỷ ban nhân dân cấp huyện nơi đặt trụ sở kinh doanh có thẩm quyền.
- Khi giải thể hoặc phá sản chỉ cần gửi văn bản thông báo với các Cơ quan có thẩm quyền và nộp lại Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh cá thể.
Với doanh nghiệp tư nhân, các thủ tục đăng ký thành lập, giải thể và phá sản có phần phức tạp hơn so với hộ kinh doanh:
- Đăng ký kinh doanh tại Sở kế hoạch và Đầu tư nơi doanh nghiệp đăng ký làm nơi hoạt động chính thức.
- Nếu phá sản hoặc tiến hành giải thể cần trình tự theo thủ tục, các bước của luật doanh nghiệp và phá sản.
Về quyền chuyển nhượng
Hộ kinh doanh không thể chuyển nhượng quyền cho một chủ thể khác. Trong khi chủ của doanh nghiệp tư nhân có thể chuyển nhượng quyền điều hành cho một cá nhân/ chủ thể khác.
Ai có thể bắt đầu thành lập hộ kinh doanh cá thể?
Các cá nhân là công dân Việt Nam từ đủ 18 tuổi, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ đều có thể thành lập hoặc đại diện hộ gia đình thành lập và làm chủ hộ kinh doanh cá thể.
Điều kiện thành lập hộ kinh doanh cá thể mới nhất
Theo một số quy định mới nhất về hộ kinh doanh cá thể, điều kiện cần và đủ để thành lập hộ kinh doanh cá thể gồm có:
- Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh theo mẫu quy định.
- Ngành nghề đăng ký kinh doanh hợp pháp và không trái với pháp luật hoặc bị cấm.
- Tên của hộ kinh doanh được đặt theo đúng quy định về hộ kinh doanh cá thể, không gây nhầm lẫn với các loại hình doanh nghiệp khác hoặc trùng tên.
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ hợp lệ đăng ký hộ kinh doanh.
- Nộp đầy đủ lệ phí đăng ký hộ kinh doanh theo đúng với quy định của pháp luật.
Hộ công thương nghiệp cá thể lập hồ sơ
Hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh cá thể gồm những văn bản sau:
- Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh cá thể theo mẫu quy định.
- Bản sao có chứng thực chứng minh nhân dân, căn cước công dân của chủ hộ kinh doanh và của các thành viên trong gia đình (trường hợp cùng nhau thành lập hộ kinh doanh.
- Giấy xác nhận đồng ý thành lập hộ kinh doanh và ủy quyền chủ thể đại diện cho hộ kinh doanh của các thành viên trong gia đình.
- Giấy phép hành nghề nếu có.
Một số quy định mới nhất về hộ kinh doanh cá thể về thuế
Hiện nay, một số quy định mới nhất về hộ kinh doanh cá thể trong đó có các quy định về thuế được đặc biệt quan tâm. Bởi thuế ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu cũng như lợi nhuận của mỗi doanh nghiệp trong đó có hộ kinh doanh.
Điều kiện nộp và không nộp thuế của hộ kinh doanh
Một số quy định mới nhất về hộ kinh doanh cá thể có các quy định về các khoản thuế mà hộ kinh doanh phải nộp. Đồng thời phân chia cụ thể các trường hợp nộp thuế của hộ kinh doanh:
Thuế môn bài
Hộ kinh doanh có doanh thu nhỏ hơn 100 triệu đồng/năm không phải khai thuế môn bài.
Hộ kinh doanh có doanh thu trên 100 triệu đồng / năm phải nộp thuế môn bài như sau:
- Doanh nghiệp có doanh thu hàng năm vượt quá 500 triệu đồng phải nộp 1.000.000 đồng / năm.
- Hộ kinh doanh có thu nhập trên 300-500 triệu đồng / năm nên đóng 500.000 đồng / năm.
- Hộ kinh doanh có thu nhập trên 100-300 triệu đồng / năm nên đóng 300.000 đồng / năm.
VAT và thuế thu nhập cá nhân
Thông tư 92/2015/TT-BTC quy định thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân như sau:
- Số thuế GTGT = doanh thu tính thuế x thuế suất thuế GTGT.
- Số thuế TNCN = Doanh thu tính thuế GTGT x Tỷ lệ thuế TNCN.
Thời gian hộ kinh doanh phải nộp thuế môn bài
Từ ngày 25/02/2020 đến nay, hộ kinh doanh thành lập trong khoản thời gian này sẽ được miễn lệ phí nộp thuế môn bài năm đầu tiên. Vì vậy, thời gian hô kinh doanh phải nộp thuế là từ năm sau tính từ ngày thành lập hộ theo quy định pháp luật về hộ kinh doanh cá thể.
Hộ kinh doanh có thể nộp thuế bằng phương pháp nào
Ngày nay, có nhiều phương pháp tính thuế mà chủ hộ kinh doanh có thể áp dụng để nộp thuế cho hộ kinh doanh của mình. Các phương pháp được nêu chi tiết như sau:
- Hộ kinh doanh có quy mô lớn có thể thực hiện nộp thuế theo phương pháp kê khai.
- Hộ kinh doanh có quy mô nhỏ và trung bình, vừa có thể áp dụng phương pháp kê khai.
- Hộ kinh doanh không nộp thuế theo phương thức kê khai thì phải kê khai theo phương thức khoán.
Nội dung của phương pháp kê khai thuế
Để kê khai thuế nhanh chóng, hộ kinh doanh cần nắm được các nội dung của phương pháp kê khai. Trong đó có các điều kiện để thực hiện phương pháp kê khai và hồ sơ kê khai thuế.
Điều kiện áp dụng cho tờ khai thuế
- Phương pháp kê khai thuế chỉ áp dụng với những hộ kinh doanh và các cá nhân kinh doanh với quy mô lớn hoặc trung bình chưa đáp ứng được quy mô lớn nhưng vẫn chọn phương pháp kê khai.
- Thông thường, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh nộp thuế theo tháng. Tuy nhiên, đối với trường hợp hộ kinh doanh mới ra kinh doanh đáp ứng đầy đủ các tiêu chí kê khai thuế tại nghị định 126/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 thì có thể kê khai thuế theo quý.
- Nếu hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai nhưng kê khai thuế không phù hợp thì thì Cơ quan thuế sẽ ấn định doanh thu thuế tại nghị định 126/NĐ-CP.
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chọn nộp thuế theo phương pháp kê khai phải có chế độ kế toán, chứng từ. Trường hợp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chọn ngành nghề kinh doanh có căn cứ xác định doanh thu thì không phải kế toán.
- Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chọn phương pháp kê khai để nộp thuế thì không cần phải quyết toán thuế.
Hồ sơ kê khai thuế
Theo một số quy định mới nhất về hộ kinh doanh cá thể, hồ sơ kê khai thuế ban đầu phải bao gồm:
- Tờ khai thuế số 01 / CNKD ban hành kèm theo Thông tư 40/2021 / TT-BTC.
- Phụ lục Bảng kê các hoạt động kinh doanh trong kỳ theo Mẫu số 01-2 ban hành kèm theo Thông tư 40/2021 / TT-BTC / BK-HĐKD
Lưu ý: Hộ gia đình kê khai không phải nộp bảng kê theo mẫu Phụ lục 01-2 / BK-HĐKD nếu căn cứ xác nhận của cơ quan có thẩm quyền để xác định thu nhập.
Một số quy định mới nhất về hộ kinh doanh cá thể về việc xuất hóa đơn VAT
Theo một số quy định mới nhất về hộ kinh doanh cá thể, hộ kinh doanh và các cá nhân kinh doanh hộ cá thể không được xuất hóa đơn VAT. Vì hóa đơn VAT chỉ dành cho các doanh nghiệp có tổ chức theo quy định của pháp luật.
Tại sao nên sử dụng dịch vụ của Sun New Vina?
Sun New Vina là một trong những công ty chuyên tư vấn các dịch vụ thành lập doanh nghiệp đa hình thức có địa chỉ tại Hoàng Mai, Hà Nội uy tín nhất hiện nay. Khi tư vấn dịch vụ kinh doanh hộ cá thể tại New Sun Vina, khách hàng được hướng dẫn hỗ trợ hoàn toàn ngay từ các giấy tờ, hồ sơ, thủ tục cần thiết để thành lập hộ doanh và các vấn đề sau khi thành lập.
Ngoài ra, chi phí trọn gói để hỗ trợ dịch vụ đăng ký kinh doanh cấp giấy chứng nhận cá thể cũng tương đương với mức giá chung hiện nay. New Sun Vina cam kết không phát sinh thêm các chi phí khác trong quá trình hỗ trợ khách hàng.
Một số câu hỏi thường gặp về quy định khi kinh doanh hộ cá thể
Khi bắt đầu kinh doanh hộ cá thể. Nhiều người sẽ gặp các vấn đề khó khăn liên quan đến pháp luật cũng như các hồ sơ, thủ tục để thành lập hộ cá thể. Sau đây là tổng hợp các câu hỏi liên quan đến việc thành lập hộ cá thể.
Hộ kinh doanh cá thể có thể sử dụng tùy ý số lượng lao động không?
Quy định mới nhất năm 2022 về hộ kinh doanh cá thể, hộ kinh doanh không được tùy ý trong việc sử dụng số lượng lao động. Doanh nghiệp gia đình chỉ có thể tuyển dụng tối đa chín nhân viên. Nếu vượt quá số lượng lao động trên, hộ kinh doanh sẽ bị xử phạt tài chính hoặc nghiêm trong hơn là bắt buộc thành lập doanh nghiệp.
Nếu kê khai sai thuế hộ kinh doanh thì bị gì?
Nếu kê khai sai thuế hộ kinh doanh phải chịu phạt từ 500.000 đến 1.500.000.
Thành lập hộ kinh doanh nhưng không kinh doanh có bị sao không?
Bị phạt tài chính từ 10 triệu VNĐ và buộc thu hồi Giấy phép kinh doanh hộ cá thể.
Hộ kinh doanh mở nhiều chi nhánh có được không?
Hộ kinh doanh trong thực tế có thể mở nhiều chi nhánh. Tuy nhiên chỉ được đăng ký một trụ sở chính trên giấy phép kinh doanh và phải thông báo với các cơ quan có thẩm quyền tại nơi mở chi nhánh kinh doanh cấp huyện.
Nếu hộ kinh doanh thua lỗ thì ai là người chịu trách nhiệm?
Nếu hộ kinh doanh thua lỗ, chủ hộ kinh doanh phải chịu trách nhiệm bằng tất cả tài sản của mình.
Kết bài
Như vậy, nếu muốn thành lập một hộ kinh doanh cá thể, chủ hộ gia đình cần nắm được một số quy định mới nhất về hộ kinh doanh cá thể. Hy vọng các thông tin tổng hợp trên sẽ hữu ích với quý bạn đọc.